Wednesday, June 06, 2018

Facebook Fragments XII

म फालीअड्काउँछु
उनीहरू ताली पड्काउँछन्
यसरी पो गर्ने हो त सहकार्य
---

पराई मुतको न्यानोबाट
मलाई छि: छि: नभन न डार्लिङ्
म त आफ्नै घरको बलेँसीमा
लडेको मात्र हुँ।
---

पिडा हुन्छ
बोलेको नसुनिदिँदा
देखेको कुरा

झन पिडा हुन्छ
बोल्न नसक्दा
दुखेको कुरा

--- 

I have no mantra
To undo what you did
By taking the worst
From the best I gave

---

स्वाभावत:
तनाव हुँदा दाजुभाइबिच
साँध मिच्छ छिमेकीले

अनि, स्वाभावत:
मेलमिलाप हुँदा दाजुभाइको
तनाव हुन्छ छिमेकीलाई

---

जागिर:
पाएपछि
काममा जानको हतार
खाएपछि
ठाममा जानको हतार
अघाएपछि
घाममा जानको हतार
---
साझा बारीमा बीउ छरिहाल्यौ स्वनिर्णयले
कोही रिसाएन, त्यो तिमीमाथिको विश्वास थियो
उर्बर माटोमा जे छरे नि राम्रै फलिदिन्छ
फसलमा घाटा नहुने सबैलाई आश थियो

साझेदारहरू हेर्दैछन् बारीमा टुलुटुलु अहिले
तिम्रो बीउमा अन्नबाली वा काँडाको बोट थियो
धाप मार्ने हातहरू कोपर्न तयार हुन सक्छन्
जब थाहा हुन्छ, तिम्रो नियतमा पनि खोट थियो





Tuesday, May 08, 2018

Facebook Fragments XI

माथिल्लो भाग अरिङ्गालबाट जोगाउँदै गर्दा
बिच भागमा रोटे, सातचोटेले टोक्दै हुन्छ
अनि तलबाट जुका चढ्दै हुन्छ
बिना अोरिएन्टेशन
झाडीतिर पस्‍नु
जोखिम नै हुन्छ के !

---

दुनियाँ बुझ्नु नै छ भने साथी
झिना-मसिना बन्धन तोडिदेऊ
एकै छिनका लागि मात्र भए पनि
आफूलाई छाडा छोडिदेऊ

अनिमात्र ज्ञानका ढोका खुल्छन्
उपदेशको बाढी सुरू हुन्छ
मान्छेको कुरै छोड साथी
गधा समेत तिम्रो गुरू हुन्छ
---


A simple human am I
Just a dull walking frame,
But there always is someone
Trying to find wings in me!
---

जो सपनामा सहभागी छैन
त्यस्तो साथको के काम
जो साथ हुँदा मिठो सपना दिँदैन
त्यस्तो रातको के काम
---
आफूमात्र तयार बन्नेहरूभार बन्न सक्छन्
आफूजस्ता तयार पार्नेहरू
उपहार बन्न सक्छन्
---
---


तिमीले बनाएको भर्‍याङ्गबाट
भर्‍याङ्गको नियम मानेर
चढ्ने-उत्रिने त्यो जन्तु
बाँदर हुँदै होइन
भर्‍याङ्ग प्रयोग गरेको भए
त्यो बाँदर नै होइन
त्यो बाँदर हो भने
भर्‍याङ्ग प्रयोग गरेको छैन
---

काम गर्दा पहिले पहिले पनि उही हुन्थ्यो
थोरै कुरा गलत अनि धेरैचाहिँ सही हुन्थ्यो
जीवन त यसरी नै चल्दो रैछ जेनतेन, तर
उसबेला हाँसी हाँसी माफी दिने कोही हुन्थ्यो
---
They gave me a lump of wax,A pile of feathers,
And asked me to build wings
To fly to the sun
I rolled the wax
Into little candlesticks
With little threads in them
And lighted my little home
---

कि गुनासोको पहाड
कि उपदेशको बाढी
सुन्नै नपाइने भो, प्रभु,
कम से कम
गरेर देखाउने प्रतिवद्धता
---

पिडा हुन्छ
बोलेको नसुनिदिँदा
देखेको कुरा
झन् पिडा हुन्छ
बोल्न नसक्दा
दुखेको कुरा




 

Monday, March 12, 2018

Facebook Fragments X


तिमी सिमलको भुवा भएर
बतासको अघि लागिहाल्यौ
मसँग बतास रोक्ने सामर्थ्य छैन
अब म आफ्नो लाचारी कि
तिम्रो दुस्साहस सम्झी
थाप्लो ठोकेर बसूँ?

---

रोगी सपनाहरूको
उपचार गर्दा गर्दै
बूढा हुने भए
निरोगी सपनाहरू

---

If
The speck of motivation,
Bit of hope,
And strand of zeal
Which you have now
Get nagged by
Gushes of discouragement,
Avalanches of despair
And glares of cynicism,
How will you push yourself ahead?


---

शरिर र मन
एक अर्काप्रति
सधैँ कृतघ्‍न हुन्छन्
न शरिरले मनको सराहना गर्छ
न त मनले शरिरको

मानौँ यिनीहरू
एक अर्काका लागि
बाँचेकै होइनन्
यिनीहरूको ठाकठुकमा
आफूलाई चैँ साला
दिनरातको किचकिच !

---

You try to dispel the breeze
To avoid what you think is smoke
And fragrance fails to bless you

---

पाएर नि क्यै नहुनी
साँढेको यो जूनी
ढुक्या-ढुक्यै हुने भो
स्याल मोरो वैगुनी

---

If ever
You ask me
To wash an ass
Into an eagle,
Then and there
I will ask you
For the exact detergent
And a washing machine !


---

धेरै मन लगाएर काम नगर प्रिय
मन घोटिन्छ
खिएर जिर्ण हुन्छ
अनि पिटिक्कै भाँचिन्छ !

---

I envision sparks,
You talk about conflagration --
There lies the problem, my dear!

---

चाहिँदैन पुलिस चाहिँदैन सेना
जाल गर्ने मनलाई सजायँ दिन
जालझेलको ताप त मनभित्रै बढ्छ
त्यै तापले एकदिन सबै सेखी डढ्छ

---

दुनियाँ बदल्ने सनक होइन
म आफैँ बदलिएको छनक  हो
यो कविता

---

अरूलाई सुधार्ने ध्यानमा
थाहा छैन
म आफैँ कति बिग्रिंदैछु

---

संयोगले पाएको जीवन
उपहार हो भन्दा भन्दै
भार बन्न थाल्दो रहेछ

---

उखान फेरिदिए हुन्छ साथी
यो देशलाई सतीको होइन
सन्ततिको सराप लागेको छ

---



म आफैँले आफ्नै परीक्षा यति कडासँग लिएको सम्झना छैन
भाँचिन लागेको मनलाई यसरी यातना दिएको सम्झना छैन
कोसिस गर्ने लत बसिहाल्यो आँशु खसाइएन बेफ्वाँकमा
तर कोसिसकै नाममा यति पसिना पिएको सम्झना छैन

---

तिमी दहबाट हिलाम्मे निस्केर
डिलैमा उभिएर कुर्लिन्छौ, हमेशा:
'मलाई धमिलो पानीमा माछा मार्न आउँदैन'
साँच्ची तिमी त्यो दहभित्र चैँ किन पो जान्छौ?

---

सर्पको लौरो
साँढेको बुई
सिन्काको धुनी
खाप्स्योको सुई

--

मलाई होइन
आफूलाई खोज
मेरा शब्दहरूमा


Saturday, December 09, 2017

Facebook Fragments IX



You can unconditionally hate things
As an outsider;
But as an insider,
You can't even love unconditionally.

---

Sunk neck-deep
In the pool of pessimism,
With that odor of sickened zeal
Veiled by grins of sheer nonchalance,
How long can you sing the hymns of motivation?

---

Education teaches wisdom
Wisdom teaches patience
Patience leads to inaction
Educated people
(Mis)interpret wisdom as arrogance
Patience as senility
And inaction as cowardice.

Will you call this
the paradox of education?

---

If you've created a history
Own it
Name it
Write it
Embellish it ...
Or forget it !

For there's always someone
Willing to own it
Rename it
Rewrite it
And erase it.

---

कुकाठको खाँबो हो र बचन,
गाडे पनि मकाउने,
नगाडे पनि मकाउने?

Friday, August 18, 2017

Facebook Fragments VIII


जग राम्रो भए, हुन्थ्यो थप्दा अर्को तलो
बनाऊ राम्रो भर्‍याङ्ग ऐले, होला त्यसले भलो
अोइलाउँदैछन् फूलहरू, विषै परे सरी
धारो देऊ सानो, भैगो ठूलो माछापोखरी

---
काम लाग्‍ने नै जूनि दिएछौ धर्तीमाता
धन्य छु,
अलिकति दु:ख पनि लागेको छ:
आफूले बाँच्न चाहेको पुस्ता नजन्मी
दुनियाँ छोड्नु पर्नेरहेछ


---
उसले सोध्यो:
तिमी मेरो आकाशमा अट्छौ कि अट्दैनौ?
ठाउँ पुगेन भने थोरै घट्छौ कि घट्दैनौ?
मैले भनेँ:
तिम्ले आफ्नो भन्या आकाश तिम्रो मात्रै होइन!
म पनि त त्यत्ति ठूलो आकारको छैन !


---
तिमी कक्षाकोठा नछोड्ने,
म प्रयोगशालाबाट ननिस्किने
अनि टुकुचामा आची बग्दैछ कि अमृत
हाम्लाई कहाँ थाहा हुन्छ त गुरू!

---
राजनीतिले देश र समाज चलाउँछ,
'पोल्टिक्स्' ले देश र समाजलाई धेरै चलाउँछ
अनि चल्नै नसक्ने बनाउँछ!

---
देखाई देखाई लगाएको गुन,
अरू कुनै जनावरले सम्झेला,
तर मान्छेले बिर्सिन्छ ।
त्यसैले वेकार छ खोज्‍नु
हिसाब-किताब, लेखा-जोखा
नदेखाई लगाएको गुनको ।


---
हिंड्दा हिंड्दै अनायसै पुगेँ सागर भेटन
थाहा पाएँ त्यो पानीले सक्दैन प्यास मेटन

---
किन किन
पाखे नै रहने भइयो,
समयसँग चल्न सकिएन,
जरा र फेद छिनाएर
पातमा गुँड बनाउने
रहर कहिल्यै आएन !

 
---
घाम तापेर बिताए पनि
कुरा काटेर बिताए पनि
दिन आखिर जान्छ-जान्छ
बूढो त एक दिन हुनु नै छ साथी
जागिर छोड्दा आउने रकम त छँदैछ
त्यसपछि पनि ज्यानले वृद्धभत्ता खान्छ खान्छ


---
पैरो जाने पहाड
बाढी पस्‍ने तराई
कुरौटे आफन्त
भरौटे पराई

यीबाट बस्‍नू
सकेसम्म पर
नत्र उठ्छ बास
न रहन्छ घर!

---
फेसबुक,
म तँलाई टुक्रा टुक्रामा कोरिरहन्छु,
तँ दिनको एक लाइक ठोकेर
दंग रहन्छस्।

---
अरुको रिस गर्दागर्दै
आफैँमा विष भर्दाभर्दै,
दिनमा एकचोटी कसैलाई नसरापे
रात नकट्ने हुनसक्छ
भात नपच्‍ने हुनसक्छ !

---
उमेरको आभाष त मनमा हुन्छ नि
ठिटौलेपन महसुस गर्न कपालले छेक्दैन
चित्त दुखे नि त्यो ठाउँको रङ्ग देखेर दुख्ला
जसलाई जति रङ्ग्याए नि कसैले देख्दैन

आफ्नो भागमा छोडिएको यही सेतो रङ्ग
अब मरिहत्ते गरे नि अर्को सर्दैन
कसैले अङ्कल भने नि के भो र
हजुरबा त भैसकियो, अब फरक पर्दैन

---
तिमीले नदिएको समय
तिमीले नगरेको काम
तिमीले नपाएको सफलता
तिमीले नकमाएको नाम
तिमीले नसम्झेको गुन
तिमीले नस्विकारेको गल्ती
तिमीले नकारेको आफन्त

यी सबैले,
तिमीले नचाहे पनि
बारम्बार घोचिरहन्छन्
तिमीलाई पोलिरहन्छन्

---
मन्त्रोच्चारण रोकियो अल्झिई उच-नीचमा
पूजा भयो कठै ठप्प पुजारीहरू बीचमा

---
कृष्णजीले जे गरे नि लिला भनिने
हाम्ले गरे उस्तै काम पाप जनिने?

---
आफैँले खटेर गर्दा बढ्छ काम निरन्तर
हेर्दा बाटो निठल्लाको हुन्छ जाम भयङ्कर

---
तँ होस् साँढे, म हुँ गोरु, हुनु जे थ्यो भयो
नियतिले हलो तान्छु, तेरो इज्जत गयो?

---
राम्रा दिन आउँछन्,
राम्रा मान्छेले नै ल्याउँछन्,
तिमी भनौला सदा झैँ "राम्रा मान्छे खोइ?"
म पनि सोधौँला, "तिमी आफू चैँ?"

---
तलबाट तान्दा तान्दा तन्किएर
दुखिरहने भएको छ पैतालो
माथिबाट थिच्दा थिच्दा
थिङ्थिलो भएको छ थाप्लो,
त्यसैले, साथी
पैतालो जमिनलाई
अनि थाप्लो आकाशलाई छाडी,
बिचको भागमात्र चलाएर
जिन्दगी काट्ने निधो गरेको छु

 
---
म ऊतिर जाने बाटोमा
काँडै-काँडा देख्छु,
अनि ऊतिर जान्नँ

म चाहन्छु,
ऊ नै मतिर आओस्
त्यही बाटो हिँडेर

कुरा के भने
उसँग मेरो
सम्झौता हुनैपर्छ
---
उसले गीत लेख्‍यो
गालाको कोठी हेरेर
संगीत मिलेन
स्वर मिलेन
नाच मिलेन
अनि
दोष कोठीले पायो


---
कतै कतै खुसियाली मनै रनघन
कतै भने खस्रो बोली भाँचिएको मन
दैव ! मन खोलिदेऊ, भन्देऊ बुझ्छु पिर
यत्तिले नि उठ्न सक्छ लत्रिएको शिर

Sunday, September 11, 2016

खेती



सोमरस पिएर
सुन्दरी साथ लिएर
हुइँकिन्छु आफ्नै सुरमा,
तिमी
दायाँ-बायाँ
रातो-निलो
छिटो-ढिलो
भिड-खाली
केही नहेरी आऊ
मेरो अगाडि

तिमीलाई ठोक्दिन्छु
अलिकति पछि सरेर
कच्याककुचुक पार्दिन्छु,
तिमी
मलाई फोर
मलाई जलाऊ
बाटो छेक, टायर बाल
अरूलाई पनि फोर
अरूलाई पनि जलाऊ

संघ गुहार्छु
क्षतिपूर्ति माग्छु,
तिमी
पार्टी गुहार
शहीद बन

म कमाउँछु
तिमी कमाऊ
खेती गरौँ, आऊ ।

Thursday, May 12, 2016

Through the Orifice

They say,
Like the great Takshyak,
Death sneaks in,

Through that insatiable orifice called mouth,
With dead beasts and dead plants,
And liquids hot and cold, clear and murky.

They say,
Death grows in the belly,
Slowly, in its own pace,
And crawls to the cells, tissues, veins, bones,
And to the heart and brain, finally,
Before the worship is over!




Friday, February 12, 2016

हजुरामा प्रति



म सँगै थिईनँ, सधैं जस्तै,
कर्मले उछिट्याएर टाढा पुगेको बेला
तिम्रो वाक्य बसेछ

पीडाको त्यो क्षण
सुनेकै आधारमा म महसुस गर्नसक्छु,
जीवनको अन्तिम कठीन श्‍वास लिइरहँदा,
जाने नै भईस् त बूढी, लौ जा है भनी
जीवनसाथीले अलबिदा गर्दा,
तिम्रा मृत्योन्मुख आँखाहरू आँशुले भरिएथे रे

अहिले म वियोगको त्यही क्षण सम्झिरहेछु
म त्यहाँ थिईनँ, सधैं जस्तै,
भाग्य खोज्दै टाढा पुगेको बेला
तिम्रो वाक्य बसेछ ।

तिमी रोयौ,
शायद माया लाग्यो होला
थलिएर, गलेर अर्थहीन भएको जीवनको,
कि दया लाग्यो आफूजस्तै खस्नलागेको खसमको
अनि याद आयो अठ्ठासी बर्ष दिएको साथको
र छरिएका, हराएका सन्तानको

म त्यही आँशुको अर्थ खोजिरहेछु,
आउन सकिनँ समयमा, सधैं जस्तै,
मैले ज्ञान बाँडिरहेको, अथक बोलिरहेको बेला
तिम्रो वाक्य बसेछ ।


 [नेपालभूमि साप्ताहिकमा प्रकाशित]





Saturday, July 11, 2015

Facebook Fragments VII

Empathy

You do not see me
But my words
Through them
You sense my thoughts
Through which
You feel my world
And through it
You know where I am
Through that
You understand who I am

You still do not see me
Yet acknowledge
Who I am
What I see
What I think 
What I feel
What I live by

I am the way you are
You are the way I am

उता र यता

उता,
मेरा आफ्नाहरूलाई
असारे बाली रोप्न
मारामार छ ।

यता
म आफूचाहिँ
अगस्टे बाली उठाउँदा
मरणासन्न छु ।

अर्को हल्लाइसम्म

जीवनपथ हल्लिएर पिरोलिएको मन
हल्लिएर चिरिएको घरको भित्ता देखेर
चिरा-चिरा पर्छ,

तर
जब देखा पर्छन्
हल्लिएर नाशिएका जीवनहरू
र ढलेका घरका दारूण अवशेषहरू,
मनको चिरा सानो बन्न पुग्छ,
घरको चिराले गिज्याउँछ,
र चित्त बुझाउँछु:
आखिर चिरिएको मन लिएरै बाँच्नु छ
अर्को हल्लाइसम्म ...


नयाँ वर्ष ?

पर्खेकै हो दिन नयाँ,
साल नयाँ,
यो त हिजोको भोलि रै'छ
अनि भोलिको हिजो
के नयाँ, के पुरानो ! 


खबरदार!

दु:ख गरेर बाली लगाएपछि,
गाग्री, बाल्टी र बोतलमा पानी बोकेरै माटो सिञ्चेपछि,
कीरा, फट्याङ्ग्रा, चराचुरुङ्गी
अनि गाईवस्तुबाट बाली जोगाएपछि,
फेरि कुनै अन्नदाताको पूजामा,
यहाँ कसैले
उत्ति नै श्रोत, समय र पसिना खर्च गर्नु नपरोस् !


ठम्याइ

तल हेर्दा लाग्छ,
म निकै माथि पुगिसकेकोछु,
तर माथि हेर्दा पो जिल्ल पर्छु
म त तलको तलै रहेँछु,
त्यसैले
ठम्याउँन खोज्दैछु हरदिन,
दोष हेराइमा छ कि चढाइमा !

खिचडी
 
जलाउने भए
तिम्रो जलनको तापले 
म पकाउथेँ
खिचडी
भाँडाका भाँडा
दिनका दिन

छाता

यो छाता
सानेपाको झरीमा खुल्छ
पेरिसडाँडाकोमा खुल्छ
बल्खुकोमा खुल्छ
कीर्तिपुर अनि घन्टाघर
सबैतिरकोमा खुल्छ

झन बालुवाटारमा त
धुम्मिनै नपाउँदै खुलिहाल्छ
अहिले महाराजगञ्‍जको मौसममा चाहिँ
अलि 'उ'' भाको जस्तो लाग्या छ
कतिबेला खुल्ने कतिबेला बन्द हुने
खासै थाहा पाइरा'को छैन ।

Beware!

struggle not
to decode
my words,
yes
I mean it,
for
very often
they have failed
to satisfy myself.


डु नट माइन्ड है

आफू परियो
भिडभाड, होहल्ला, कोलाहलबाटै उठेको
अनि त्यसैमा रम्न रुचाउने
तर के गर्ने
अहिले शहर टाढा छ
अनि वरिपरि सकसपूर्ण शान्ति छ
त्यसैले आएको छु यहाँ
फेसबुकमा
माइन्ड नगरिदिनु होला !

 
 

Monday, March 16, 2015

Facebook Fragments VI

संविधान

मेरो बाली नफाँडोस्
छानो नउक्काओस्
झ्याल-ढोका नफोडोस्
तिम्रो संविधानले !
म मेरो घर चलाउँछु
आफ्नो दुनियाँ बसाल्छु
मेरो संविधानले !

महसुस

धेरै भएछ
आकाशतिर हेर्दै हिँडेको,
आज अचानक याद आयो जमिनको,
तल हेरेँ,
थाहा भयो,
पत्तै नपाई
भुइँ भरिँदै गएछ
इटा, सिमेन्ट, गिटी, फलाम र प्लास्टिकले,
अनि पो छक्क परेँ,
साँच्ची म आजसम्म कहाँ कसरी पो हिँड्दै थिएँ ?


कन्फ्युजन !

भन्‍नै गाह्रो,
म के भएँ,
के हुँदैछु,
साँँढेलाई घुरिरहेको स्याल
वा
हलचल कुरिरहेको भिरको चिन्डो?
साँच्चै भन्या, साथी,
भन्‍नै गाह्रो,
म के भएँ,
के हुँदैछु !


(Vicious) Circle

For years we work
For years we practice mediocrity
For years we believe mediocrity is the world's reality,
And one fine day
An outsider tells us the world is different,
We begin to believe we need to be different,
We continue to work,
We continue mediocrity
Till another outsider comes and decrees
The world is different !


Sisyphus

I don't hate the stone that rolls down
The moment I take it to the top,
I hate the gods that made me push it up,
But when I'm doing what I'm condemned to,
I don't care whether the gods exist;
Maybe the they don't exist,
Maybe they shouldn't,
I know I am here,
I know the stone is here,
And it rolls down the moment I take it up;
The stone, the steep path, and the top .....
This is my fate, my reality,
I am not unhappy!
I am Sisyphus.